Akran Zorbalığı Ölçeği (AZO), akran zorbalığı riskinin değerlendirilmesi alanını değerlendirir. Okul ortamındaki zorbalık deneyimini hem maruz kalma hem de yöneltme yönüyle ele alır. Sınıf düzeyinde uygulandığında, bireysel vakaların ötesinde okul iklimine dair bir tablo sunar.

Test, Akran ve Dijital Güvenlik alanı içinde yer alır ve bu alanın diğer araçlarıyla birlikte yorumlandığında tek başına kullanıldığından daha anlamlı bir tablo ortaya koyar.

Neyi görünür kılar?

• Zorbalığa maruz kalma deneyimi
• Zorbalık yöneltme davranışı
• Tanıklık edilen ama bildirilmeyen olaylar
• Zorbalığın yoğunlaştığı ortamlar ve zaman dilimleri

Ne zaman uygulanır?

Bireysel bir şikâyet gelmesini beklemeden, sınıf düzeyinde düzenli tarama olarak uygulanır. Amaç tek bir olayı soruşturmak değil, ortamın genel eğilimini görmektir. İlkokul düzeyinden itibaren kullanılır; PDR uzmanı yetkinliği gerektirir.

Sonuçlar nasıl okunur?

Siber Zorbalık Ölçeği (SZ) ile birlikte okunduğunda, zorbalığın okul içinde mi yoksa dijital ortama mı taşındığı ayrışır. Akran İlişkileri Ölçeği (AIS) sınıfın sosyal dokusunu tamamlar; maruz kalan öğrencide UCLA Yalnızlık Ölçeği (UYO) de gündeme gelebilir.

Ne söylemez?

• Disiplin soruşturması aracı değildir; delil üretmez.
• Öğrenciyi ‘zorba’ ya da ‘kurban’ olarak etiketlemek için kullanılmaz.
• Tek bir uygulamayla okul iklimi hakkında kesin yargıya varılmaz.

Sık sorulan sorular

Disiplin sürecinde kullanılabilir mi?

Kullanılmaz. Bu bir tarama aracıdır; delil niteliği taşımaz ve soruşturma amacıyla tasarlanmamıştır. Sonuçlar koruyucu ve önleyici çalışma planlamak için değerlendirilir.

Öğrenciler dürüst yanıt verir mi?

Bildirim eksikliği bu alanda bilinen bir sınırdır. Bu nedenle sonuç bireysel bir yargı için değil, sınıf düzeyinde eğilim görmek için kullanılır; gizlilik koşulları bildirimi artırır.

Sonuçlar velilerle paylaşılır mı?

Sınıf düzeyindeki genel bulgular okul yönetimi ve rehberlik servisiyle paylaşılır. Bireysel sonuçlar gizlilik ilkeleri çerçevesinde ele alınır.