2x2 Şekilsel Analoji (TI-I), şekilsel akıl yürütme alanını değerlendirir. Öğrenciden iki şekil arasındaki ilişkiyi kavrayıp aynı ilişkiyi üçüncü şekle uygulaması istenir. Sözel dile ve okuma hızına asgari düzeyde bağlı olduğu için, dil gelişimi farklı düzeylerdeki öğrencilerde akıl yürütme becerisini görece bağımsız biçimde gözlemeye elverişlidir.

Test, Akademik Beceriler ve Dikkat alanı içinde yer alır ve bu alanın diğer araçlarıyla birlikte yorumlandığında tek başına kullanıldığından daha anlamlı bir tablo ortaya koyar.

Neyi görünür kılar?

• İki şekil arasındaki ilişkiyi kavrayıp aynı ilişkiyi yeni bir içeriğe aktarabilme
• Kuralı arayarak mı yoksa deneme-yanılmayla mı ilerlendiği
• Okuma hızından ve sözcük dağarcığından görece bağımsız akıl yürütme kapasitesi
• Benzerlik ile özdeşliği ayırt edebilme

Ne zaman uygulanır?

Dönem başı genel taramanın parçası olarak uygulanır. Özellikle Türkçesi henüz gelişmekte olan, iki dilli ya da okuma akıcılığı düşük öğrencilerde işe yarar: sözel yükü düşük olduğu için akıl yürütme becerisi dil becerisinin gölgesinde kalmaz.

Sonuçlar nasıl okunur?

Tek başına değil, aynı alandaki 3x3 Tamamlama (TI-IIA) ve Farklı Şekil (TI-IIB) ile birlikte okunur. Üçünde de düşük performans yapılandırılmış bir görsel akıl yürütme desteğini gündeme getirir. Yalnızca bu testte düşükse, öğrencinin ilişki kurma değil başka bir aşamada zorlandığı düşünülür. Performans dalgalıysa dikkat bileşeni için Seçici ve Sürekli Dikkat Testi (TUS) eklenir.

Ne söylemez?

• Zekâ testi değildir; genel yetenek düzeyi hakkında yargı üretmez.
• Tek oturumluk bir ölçümdür; öğrencinin o günkü uyku, kaygı ve motivasyon durumundan etkilenir.
• Okuma güçlüğü ya da öğrenme güçlüğü değerlendirmesinin yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

Okuma yazma bilmeyen öğrenciye uygulanabilir mi?

Test şekiller üzerine kuruludur ve sözel yükü düşüktür; yönerge sözlü olarak verildiğinde okuma akıcılığı henüz gelişmemiş öğrencilerde de kullanılabilir. Kesin kullanım kapsamı ilgili test formuna ve norm grubuna göre doğrulanmalıdır.

Sonuç düşük çıkarsa ne yapmalı?

Tek bir düşük sonuç doğrudan bir karara dönüştürülmez. Aynı alandaki diğer araçlarla birlikte değerlendirilir; gerekiyorsa 3–6 ay sonra tekrar ölçülür ve gelişim yönü izlenir.

Grup hâlinde uygulanabilir mi?

Evet. Bireysel, grup ya da dijital uygulamaya uygundur; grup uygulamasında yönergenin herkes tarafından anlaşıldığından emin olunması gerekir.